Önce yukarıdaki testteki soruları dene, sonra doğru cevabı ve diğer şıkların neden yanlış olduğunu görmek için her birini aç.
01Kaldıraçlı işlem yapan K ve L'nin başlangıç teminatları 50.000'er TL'dir. K, yaptığı işlemlerde zarar ettiği için teminatı 38.000 TL'ye düşmüştür; L ise hesabından 12.000 TL nakit çekerek teminatını 38.000 TL'ye düşürmüştür. III-37.1 sayılı Tebliğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1)
AK işlemlere devam edebilir; L pozisyon açamaz. ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 27/4'e göre teminat zarar nedeniyle 50.000 TL'nin altına düşerse işlemlere devam edilebilir; nakit çekilerek veya virmanla bu tutarın altına düşürülürse pozisyon açılamaz.
BK de L de pozisyon açamaz.
Yanlış. Zarar nedeniyle teminatı 50.000 TL'nin altına düşen K için Tebliğ işlemlere devam edilmesine izin verir.
CK de L de işlemlere devam edebilir.
Yanlış. L teminatını nakit çekerek düşürmüştür; bu durumda Tebliğe göre pozisyon açılamaz.
DK pozisyon açamaz; L işlemlere devam edebilir.
Yanlış. Sonuçlar ters verilmiştir: zarar eden K devam edebilir, nakit çeken L pozisyon açamaz.
EK ve L'nin açık pozisyonları derhal kapatılır.
Yanlış. Madde 27/4 bu hâllerde açık pozisyonların kapatılmasını öngörmez; yalnızca nakit çekme veya virman hâlinde pozisyon açılmasını yasaklar.
Kaynak: III-37.1 sayılı Tebliğ m. 27/3 ve 27/4
Bir arkadaşına sor
02Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik tanıtım ve pazarlama yapılmaması şartıyla, III-37.1 sayılı Tebliğ kapsamı dışında kalan durum aşağıdakilerden hangisi DEĞİLDİR?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1)
AYurt dışında yerleşik bir kuruluşun Türkçe internet sitesi oluşturarak Türkiye’de yerleşik kişilere hizmet sunması ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 9/2 uyarınca Türkçe internet sitesi oluşturulması faaliyetin Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olduğu kabulüne yol açar ve ilgili mevzuat uygulanır.
BTürkiye’de yerleşik bir kişinin tamamen kendi inisiyatifiyle yurt dışı finansal kuruluşta hesap açması
Yanlış. Bu durum Madde 9/1 uyarınca Tebliğ kapsamı dışındadır.
CTürkiye’de yerleşik bir kişinin kendi inisiyatifiyle yurt dışındaki hesabına nakit göndermesi
Yanlış. Hesaba gönderilen nakit ve kıymetler Madde 9/1 uyarınca kapsam dışıdır.
DBir yatırım kuruluşunun kendi inisiyatifiyle yurt dışı finansal kuruluştan yatırım hizmeti alması
Yanlış. Yatırım kuruluşları da dahil olmak üzere Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi inisiyatifiyle aldıkları hizmetler kapsam dışıdır.
ETürkiye’de yerleşik bir kişinin yurt dışındaki hesabı üzerinden kendi inisiyatifiyle işlem yapması
Yanlış. Bu hesaplar üzerinden yapılan işlemler Madde 9/1 uyarınca kapsam dışıdır.
Kaynak: III-37.1 sayılı Tebliğ m. 9/2
Bir arkadaşına sor
03Emir iletimine aracılık eden yetkili kuruluş ile lehine faaliyet gösterilen yetkili kuruluşun müşteri ile tek bir çerçeve sözleşme yapabilmesi için III-37.1 sayılı Tebliğde aranan koşul aşağıdakilerden hangisidir?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1)
Aİki kuruluşun mutabakatı ve yetkilendirmesiyle tek sözleşme ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 14/1-b uyarınca ayrı çerçeve sözleşme esastır; ancak her iki kuruluşun mutabakatı ve yetkilendirmesiyle aynı sözleşmede yer verilirse tek sözleşme yapılabilir.
BMüşterinin yazılı talebi üzerine tek sözleşme
Yanlış. Tek sözleşme için aranan koşul müşterinin talebi değil, iki kuruluşun mutabakatı ve yetkilendirmesidir.
CKurulun önceden yazılı onayıyla tek sözleşme
Yanlış. Madde 14/1-b Kurul onayı aramaz.
DYalnızca emir iletimine aracılık eden kuruluşun kararı
Yanlış. Her iki kuruluşun mutabakatı gerekir.
EMüşterinin genel müşteri değil profesyonel müşteri olması
Yanlış. Müşteri türü bu konuda ölçüt değildir.
Kaynak: III-37.1 sayılı Tebliğ m. 14/1-b
Bir arkadaşına sor
04Halka açık olmayan bir aracı kurumda gerçek kişi ortak A, her biri %5'ten az paya sahip üç gerçek kişi ortaktan imtiyazsız pay alarak sermayedeki payını %22'den %31'e çıkarmıştır. III-39.1 sayılı Tebliğe göre bu devir hangi yükümlülüğe tabidir?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)
ADevirden önce Kuruldan izin alınır.
Yanlış. Kurul izni, payın %10, %20, %33 veya %50 oranlarını aşması ya da bu oranların altına düşmesi hâlinde aranır (m. 34/1); %22'den %31'e çıkış bu eşiklerden hiçbirini aşmaz.
BDevri izleyen 10 iş günü içinde Kurula bildirimde bulunulur. ✓ Doğru cevap
Doğru. Pay %20 ile %33 eşikleri arasında kaldığından, m. 34/4 uyarınca devri izleyen 10 iş günü içinde Kurula bildirimde bulunulur.
CDevri izleyen 3 iş günü içinde Kurula bildirimde bulunulur.
Yanlış. Bildirim yükümlülüğü vardır, ancak süre 3 değil 10 iş günüdür.
DDevri izleyen 10 iş günü içinde yalnızca Birliğe bildirimde bulunulur.
Yanlış. Madde 34/4'teki bildirim Birliğe değil Kurula yapılır.
Eİzin veya bildirim gerekmez; pay defterine kayıt yeterlidir.
Yanlış. Eşikler arasında kalan pay devirleri izne tabi değildir, ancak Kurula bildirilmesi zorunludur.
Kaynak: III-39.1 sayılı Tebliğ m. 34/1 ve 34/4
Bir arkadaşına sor
05Aracı kurumların kuruluş sermayesi, Kurulun sermaye yeterliliği düzenlemeleri uyarınca hangi gruptaki aracı kurumlar için aranan asgari özsermaye tutarının altında olmamak kaydıyla belirlenir?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)
ADar yetkili aracı kurumlar
Yanlış. Ölçüt dar yetkili grup değil, geniş yetkili gruptur.
BKısmi yetkili aracı kurumlar
Yanlış. Ölçüt kısmi yetkili grup değil, geniş yetkili gruptur.
CGeniş yetkili aracı kurumlar ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 5/1-ç kuruluş sermayesinin geniş yetkili aracı kurumlar için aranan asgari özsermaye tutarının altında olmamasını şart koşar.
DYalnızca bireysel portföy yöneticiliği yapacak kurumlar
Yanlış. Tebliğ böyle bir ölçüt getirmez.
EYalnızca halka açık aracı kurumlar
Yanlış. Tebliğ böyle bir ölçüt getirmez.
Kaynak: III-39.1 sayılı Tebliğ m. 5/1
Bir arkadaşına sor
06Bir aracı kurumun kurucu ortağı hakkında iflasın kaldırılmasına ilişkin karar kesinleşmiştir. III-39.1 sayılı Tebliğe göre müflis olmama şartı, kararın kesinleşme tarihinden itibaren ne kadar süre geçtikten sonra dikkate alınmaz?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)
A10 yıl ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 6/2 uyarınca iflasın kaldırılmasına ilişkin kararın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl geçmesi halinde şart dikkate alınmaz.
B3 yıl
Yanlış. Süre 3 değil 10 yıldır.
C5 yıl
Yanlış. Süre 5 değil 10 yıldır.
D7 yıl
Yanlış. Süre 7 değil 10 yıldır.
E15 yıl
Yanlış. Süre 15 değil 10 yıldır.
Kaynak: III-39.1 sayılı Tebliğ m. 6/2
Bir arkadaşına sor
07III-45.1 sayılı Tebliğe göre takası merkezi takas kuruluşlarında yapılan sermaye piyasası aracı işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtları, yatırım kuruluşlarınca yasal defterlere ne zaman işlenmelidir?
Deneme sorusu Ünite: Belge ve Kayıt Düzeni Hakkında Tebliğ (III-45.1)
Aİşlemin yapıldığı gün içinde
Yanlış. Süre, takas süresini takip eden ilk iş günüdür.
Bİşlem gününü takip eden üçüncü iş günü içinde
Yanlış. Tebliğ üçüncü iş günü öngörmez.
CTakip eden ayın ilk haftasında
Yanlış. Tebliğ aylık süre öngörmez.
DTakas süresini takip eden ilk iş günü içinde ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 4/1 bu işlemlerin muhasebe kayıtlarının takas süresini takip eden ilk iş günü içinde yasal defterlere işlenmesini öngörür.
EYıl sonunda toplu olarak
Yanlış. Tebliğ yıl sonu toplu işlemeyi öngörmez.
Kaynak: III-45.1 sayılı Tebliğ m. 4/1
Bir arkadaşına sor
08Bir müşteri 40.000 TL özkaynak ve 40.000 TL kredi ile 80.000 TL tutarında pay almıştır. Payların cari piyasa değeri 60.000 TL'ye düşmüştür. Faiz ve diğer gelirler dikkate alınmadığında, Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğe göre özkaynak oranı ve aracı kurumun yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Deneme sorusu Ünite: Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ (Seri: V, No: 65)
A%25; özkaynak tamamlama bildirimi yapılır.
Yanlış. %25, özkaynağın (20.000 TL) ilk alım tutarına (80.000 TL) bölünmesiyle bulunur; formülde payda cari piyasa değeridir (60.000 TL).
B%33,3; bildirim yapılmasına gerek yoktur.
Yanlış. Oran doğru hesaplanmıştır, ancak %33,3 asgari %35'in altında olduğundan özkaynak tamamlama bildirimi yapılması gerekir.
C%50; bildirim yapılmasına gerek yoktur.
Yanlış. %50 başlangıçtaki orandır; değer düşüşünden sonra oran (60.000 − 40.000) / 60.000 = %33,3 olur.
D%33,3; özkaynak tamamlama bildirimi yapılır. ✓ Doğru cevap
Doğru. Özkaynak oranı (60.000 − 40.000) / 60.000 = %33,3'tür. Bu oran asgari %35'in altında olduğundan aracı kurum m. 18 uyarınca müşteriye özkaynak tamamlama bildiriminde bulunur.
E%66,7; bildirim yapılmasına gerek yoktur.
Yanlış. %66,7, kredi tutarının cari piyasa değerine oranıdır (40.000 / 60.000); özkaynak oranı bunun tamamlayıcısı olan %33,3'tür.
Kaynak: Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m. 17 ve m. 18
Bir arkadaşına sor
09III-35/A.2 sayılı Tebliğe göre kalkınma ve yatırım bankaları, katılım bankaları ve geniş yetkili aracı kurumların platform olarak listeye alınma başvurularında aşağıdakilerden hangisi aranmaz?
Deneme sorusu Ünite: Kitle Fonlaması Tebliği (III-35/A.2)
AEn az bir yatırım komitesi oluşturulması
Yanlış. Bu şart (c) bendidir; bu kuruluşlar için de aranır.
BMKK ve emanet yetkilisi ile sözleşme imzalanması
Yanlış. Bu şart (f) bendidir; bu kuruluşlar için de aranır.
CDar yetkili aracı kurumlar için öngörülen bilgi sistemleri altyapısı ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 5/6 bu kuruluşlar için yalnızca 5/5’in (c), (f), (g) ve (ğ) bentlerindeki şartların sağlanmasını yeterli sayar; (d) bendi aranmaz.
DMKK Yatırımcı Risk Takip Sistemi ile veri akışı altyapısının kurulması
Yanlış. Bu şart (g) bendidir; bu kuruluşlar için de aranır.
EÜyelerin girişim şirketi yetkilileriyle elektronik iletişim altyapısı
Yanlış. Bu şart (ğ) bendidir; bu kuruluşlar için de aranır.
Kaynak: III-35/A.2 sayılı Tebliğ m. 5/6
Bir arkadaşına sor
10Görüntülü görüşme ile yapılan uzaktan kimlik tespitinde, yakın alan iletişimi (NFC) ile kimlik belgesinin yongasındaki bilgiler doğrulanamamıştır. III-42.1 sayılı Tebliğe göre bu durumda aşağıdakilerden hangisi zorunludur?
Deneme sorusu Ünite: Uzaktan Kimlik Tespiti ve Elektronik Ortamda Sözleşme Tebliği (III-42.1)
AGörüntülü görüşmenin sonlandırılması; kimlik tespitinin kişiyle aynı ortamda, yüz yüze yeniden yapılması
Yanlış. Madde 8/3, NFC doğrulaması yapılamadığında sürecin sonlandırılmasını değil, görsel güvenlik unsurlarının doğrulanmasıyla devam edilmesini öngörür.
BEn az iki görsel güvenlik unsurunun doğrulanması; ilk finansal hareketin başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması
Yanlış. İlk finansal harekete ilişkin koşul doğrudur, ancak doğrulanacak görsel güvenlik unsuru sayısı en az dörttür.
CEn az dört görsel güvenlik unsurunun doğrulanması; ilk finansal harekete ilişkin ek bir koşul aranmaması
Yanlış. Unsur sayısı doğrudur, ancak yalnızca görsel doğrulama yapıldığında ilk finansal hareketin başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması da zorunludur.
DEn az altı görsel güvenlik unsurunun doğrulanması; işlemin ikinci bir personelce onaylanması
Yanlış. Tebliğ en az dört unsur arar; ikinci personel onayı ise personelin işlemi riskli bulması hâlinde başvurulan bir yoldur (m. 5/5).
EEn az dört görsel güvenlik unsurunun doğrulanması; ilk finansal hareketin başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 8/3'e göre görsel güvenlik unsurlarından en az dördü doğrulanır ve sürekli iş ilişkisi tesisi öncesinde ilk finansal hareketin, müşterinin tanınmasına ilişkin esasların uygulandığı başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması zorunludur.
Kaynak: III-42.1 sayılı Tebliğ m. 8/3
Bir arkadaşına sor