Önce yukarıdaki testteki soruları dene, sonra doğru cevabı ve diğer şıkların neden yanlış olduğunu görmek için her birini aç.
01Son kapanış fiyatı 48 TL olan bir pay için %60 oranında bedelli sermaye artırımı yapılacaktır. Yeni pay alma (rüçhan) hakkı kullanım fiyatı 8 TL’dir. Payın bedelli sermaye artırımı sonrası teorik fiyatı kaç TL’dir?
Deneme sorusu Ünite: Pay (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
A30,00
Yanlış. 48 / 1,60 = 30,00 sonucu, ortaklığa girecek rüçhan bedelini (0,60 × 8 TL) hesaba katmaz; bu, bedelsiz artırımın formülüdür.
B28,00
Yanlış. (48 + 8) / 2 = 28,00 sonucu, artırım oranını %60 yerine %100 kabul eder.
C40,00
Yanlış. 48 − 8 = 40,00 işlemi teorik fiyatı vermez; pay sayısındaki artış ve giren fon birlikte dikkate alınmalıdır.
D33,00 ✓ Doğru cevap
Doğru. Teorik fiyat = (48 + 0,60 × 8) / (1 + 0,60) = 52,80 / 1,60 = 33,00 TL.
E35,00
Yanlış. (48 + 8) / 1,60 = 35,00 sonucu, rüçhan bedelini artırım oranıyla (0,60) çarpmayı atlar.
Kaynak: Bedelli sermaye artırımında teorik fiyat = (Son kapanış fiyatı + Artırım oranı × Rüçhan kullanım fiyatı) / (1 + Artırım oranı)
Bir arkadaşına sor
02Pay Tebliğine (VII-128.1) göre, ek satış hariç halka arz edilecek payların halka arz fiyatı üzerinden hesaplanan piyasa değeri 30 milyon TL, halka arzda satılamayan payların tutarı ise 24 milyon TL olmuştur. Satışa aracılık eden yetkili kuruluşların yüklenim yükümlülüğü kaç milyon TL’lik pay için geçerlidir?
Deneme sorusu Ünite: Pay (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
A24 milyon TL
Yanlış. 24 milyon TL, satılamayan payların tamamıdır; aşan kısmın yalnızca yarısı için yüklenim gerekir.
B20 milyon TL
Yanlış. 20 milyon TL yalnızca ilk dilimdir; aşan kısmın yarısı da eklenmelidir.
C12 milyon TL
Yanlış. 12 milyon TL, satılamayan payların yalnızca yarısıdır; bu hesap 20 milyon TL’nin altındaki dilim için de yarı oran uygular, oysa o dilimin tamamı yüklenilir.
D27 milyon TL
Yanlış. 27 milyon TL’lik sonuç, aşan kısmın yarısının yerine bir buçuk katının eklenmesinden çıkar; Tebliğde böyle bir oran yoktur.
E22 milyon TL ✓ Doğru cevap
Doğru. Piyasa değeri 20–40 milyon TL arasındadır: satılamayan payların 20 milyona kadar olan kısmının tamamı, aşan kısmının yarısı için yüklenim gerekir. 20 + (24 − 20) / 2 = 22 milyon TL.
Kaynak: Pay Tebliği (VII-128.1) m. 5/7
Bir arkadaşına sor
03Pay Tebliğine (VII-128.1) göre, halka arz fiyatı 20 TL olan ve satışa hazır bekletilen paylar bulunan bir ortaklıkta, izahnamenin KAP’ta ilan edildiği tarihten itibaren bir yıl boyunca, bu payların satışına başlanabilmesi için borsa fiyatının en az hangi düzeyin üzerine çıkması gerekir?
Deneme sorusu Ünite: Pay (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
A25 TL ✓ Doğru cevap
Doğru. Borsa fiyatı halka arz fiyatının yüzde yirmi beş fazlasından daha fazla yükselmedikçe satışa başlanamaz: 20 × 1,25 = 25 TL’nin üzerinde olmalıdır.
B22 TL
Yanlış. 22 TL, yüzde on fazlasıdır; Tebliğdeki oran yüzde yirmi beştir.
C24 TL
Yanlış. 24 TL, yüzde yirmi fazlasıdır; Tebliğdeki oran yüzde yirmi beştir.
D27,5 TL
Yanlış. 27,5 TL, yüzde otuz yedi buçuk fazlasıdır; Tebliğdeki oran yüzde yirmi beştir.
E30 TL
Yanlış. 30 TL, yüzde elli fazlasıdır; Tebliğdeki oran yüzde yirmi beştir.
Kaynak: Pay Tebliği (VII-128.1) m. 10/2
Bir arkadaşına sor
04Pay Tebliğine (VII-128.1) göre, sermaye artırımı yoluyla satışa hazır bekletilen paylardan bir yıl içinde satılamayanlar iptal edildiğinde, çıkarılmış sermayeyi gösteren esas sözleşme tadil tasarısı için uygun görüş almak üzere Kurula, bir yıllık satış süresinin sona ermesinden itibaren en geç kaç iş günü içinde başvurulur?
Deneme sorusu Ünite: Pay (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
AÜç iş günü
Yanlış. Üç iş günü, aylık satış sonuçlarının açıklanma süresidir (m. 10/5).
BBeş iş günü
Yanlış. Başvuru süresi beş iş günü değil, on iş günüdür.
COn beş iş günü
Yanlış. On beş iş günü, Kurulun uygun görüşünden sonra tadil tasarısının tescil ve ilanı için öngörülen süredir.
DOtuz iş günü
Yanlış. Başvuru süresi otuz iş günü değil, on iş günüdür.
EOn iş günü ✓ Doğru cevap
Doğru. Bir yıllık satış süresinin sona ermesinden itibaren on iş günü içinde tadil tasarısına uygun görüş almak üzere Kurula başvurulur (m. 10/6).
Kaynak: Pay Tebliği (VII-128.1) m. 10/6
Bir arkadaşına sor
05Borçlanma Araçları Tebliğine (VII-128.8) göre, derecelendirme kuruluşlarından talebe bağlı olarak yatırım yapılabilir seviyenin en yüksek ilk üç kademesine denk gelen uzun vadeli derecelendirme notu almış, halka açık ortaklık statüsündeki bir bankanın ihraç limiti, özkaynak tutarının en fazla kaç katıdır?
Deneme sorusu Ünite: Borçlanma Araçları (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
AAltı katı
Yanlış. Altı kat, halka açık olmayan ortaklıklar için öngörülen üç katlık limitin yüzde yüz artırılmış hâlidir; soruda banka halka açıktır (m. 9/4-b, c).
BOn katı ✓ Doğru cevap
Doğru. Halka açık ortaklıkların ihraç limiti özkaynak tutarının beş katını geçemez (m. 9/4-a); bu notu alan bankalar için limit yüzde yüz oranında artırılır (m. 9/4-c): 5 × 2 = 10 kat.
CBeş katı
Yanlış. Beş kat, halka açık ortaklıklar için genel limittir; bu derecelendirme notunu alan bankalarda limit yüzde yüz artırılır (m. 9/4-c).
DYedi buçuk katı
Yanlış. Tebliğde artış oranı yüzde elli değil yüzde yüzdür; yedi buçuk kat sonucu Tebliğde yer almaz (m. 9/4-c).
EÜç katı
Yanlış. Üç kat, halka açık olmayan ortaklıklar için öngörülen limittir (m. 9/4-b).
Kaynak: Borçlanma Araçları Tebliği (VII-128.8) m. 9/4-a, c
Bir arkadaşına sor
06Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliğine (II-31/A.1) göre, ihraççının yönetim kurulunca onaylanmış bir Tertip BASK kararının kendi haklarını olumsuz etkilediğini ileri sürenler, Genel BASK’ın toplanmasını hangi koşullarla talep edebilir?
Deneme sorusu Ünite: Borçlanma Araçları (Temel Düzenlemeler, Ürün ve Piyasa Bilgisi)
ADiğer tertiplerin nominal değerinin %10’una sahip olanlar; yönetim kurulunun onay kararından itibaren 3 iş günü içinde
Yanlış. Aranan oran %10 değil %20’dir; üç iş günü ise Tertip BASK kararının yönetim kurulunca onaylanması için öngörülen süredir (m. 4/2, 4/3).
BDiğer tertiplerin nominal değerinin %10’una sahip olanlar; yönetim kurulunun onay kararından itibaren 5 iş günü içinde
Yanlış. Süre doğrudur ancak aranan oran %10 değil %20’dir (m. 4/3).
CDiğer tertiplerin nominal değerinin %20’sine sahip olanlar; yönetim kurulunun onay kararından itibaren 3 iş günü içinde
Yanlış. Oran doğrudur ancak süre üç değil beş iş günüdür; üç iş günü yönetim kurulunun onay süresidir (m. 4/2, 4/3).
DDiğer tertiplerin nominal değerinin %20’sine sahip olanlar; yönetim kurulunun onay kararından itibaren 15 iş günü içinde
Yanlış. Oran doğrudur ancak on beş iş günü, Genel BASK’ın toplanması gereken süredir; talep süresi beş iş günüdür (m. 4/3, 4/4).
EDiğer tertiplerin nominal değerinin %20’sine sahip olanlar; yönetim kurulunun onay kararından itibaren 5 iş günü içinde ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 4/3’e göre tedavülde bulunan tüm diğer tertip borçlanma araçlarının nominal değerinin yüzde yirmisine sahip olanlar, yönetim kurulunun onay kararından itibaren en geç beş iş günü içinde Genel BASK’ın toplanmasını talep edebilir.
Kaynak: Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği (II-31/A.1) m. 4/3
Bir arkadaşına sor
07Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğine (III-52.1) göre, katılma payı alım satım emirleri aşağıdaki fonlardan hangisinde en son ilan edilen birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilir?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Fonu Katılma Payları
AKısa vadeli borçlanma araçları fonu ✓ Doğru cevap
Doğru. Madde 14/5’e göre para piyasası fonları ve kısa vadeli borçlanma araçları fonlarında alım satım emirleri en son ilan edilen birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilir.
BOrta vadeli borçlanma araçları fonu
Yanlış. İstisna yalnızca para piyasası fonları ile kısa vadeli borçlanma araçları fonları için öngörülmüştür; orta vadeli borçlanma araçları fonları (m. 20/1-b) bu kapsamda değildir. Bu fonlarda emirler, emrin verilmesini takip eden ilk hesaplamada bulunacak pay fiyatı üzerinden yerine getirilir (m. 14/5).
CHisse senedi yoğun fon
Yanlış. Hisse senedi yoğun fonlar istisna kapsamında değildir; emirler, emrin verilmesini takip eden ilk hesaplamada bulunacak pay fiyatı üzerinden yerine getirilir (m. 14/5).
DKıymetli madenler fonu
Yanlış. Kıymetli madenler fonları için istisna öngörülmemiştir; ilk hesaplamada bulunacak fiyat esas alınır (m. 14/5).
EFon sepeti fonu
Yanlış. Fon sepeti fonları istisna kapsamında sayılmamıştır; ilk hesaplamada bulunacak fiyat esas alınır (m. 14/5).
Kaynak: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) m. 14/5
Bir arkadaşına sor
08Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğine (III-52.1) göre, para piyasası fonları ve kısa vadeli borçlanma araçları fonlarında katılma payı alım satım emirleri hangi fiyat üzerinden gerçekleştirilir?
Deneme sorusu Ünite: Yatırım Fonu Katılma Payları
AEmrin verilmesini takip eden ilk hesaplamada bulunacak pay fiyatı üzerinden
Yanlış. Emri takip eden ilk hesaplamadaki fiyat, bu iki fon türü dışındaki fonlar içindir.
BEn son ilan edilen birim pay fiyatı üzerinden ✓ Doğru cevap
Doğru. Bu fonlarda alım satım emirleri en son ilan edilen birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilir (m. 14/5).
CGün içinde oluşan en yüksek fiyat üzerinden
Yanlış. En yüksek fiyat Tebliğde esas alınmaz.
DEmrin verildiği ayın ortalama fiyatı üzerinden
Yanlış. Aylık ortalama fiyat Tebliğde esas alınmaz.
ENominal değer üzerinden
Yanlış. Katılma paylarının itibari değeri yoktur; nominal değer esas alınamaz.
Kaynak: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) m. 14/5
Bir arkadaşına sor
09Bir yatırımcı, sözleşme çarpanı 10 TL/puan olan endeks vadeli işlem sözleşmesinde 12.500 puandan 3 adet uzun pozisyon almıştır. Gün sonu uzlaşma fiyatı 12.640 puan olursa günlük hesaba yansıyacak kâr/zarar kaç TL’dir?
Deneme sorusu Ünite: Türev Araçlar
A4.200 TL zarar
Yanlış. Fiyat yükseldiği için uzun pozisyon zarar etmez.
B4.200 TL kâr ✓ Doğru cevap
Doğru. Kâr = (12.640 − 12.500) × 10 × 3 = 4.200 TL; uzun pozisyon fiyat artışından kazanır.
C1.400 TL kâr
Yanlış. 1.400 TL, çarpan ve adet hesaba katılmadan (140 × 10) bulunur.
D420 TL kâr
Yanlış. 420 TL, adet hesaba katılmadan bulunur (140 × 3).
E42.000 TL kâr
Yanlış. 42.000 TL, birim hatasıdır.
Kaynak: Uzun pozisyon kâr/zararı = (uzlaşma fiyatı − işlem fiyatı) × çarpan × adet
Bir arkadaşına sor
10Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesine göre, bir yatırımcı aynı menkul kıymetten farklı günlerde 100 adedi 10 TL’den, ardından 100 adedi 12 TL’den almış; sonra 150 adedi 15 TL’den satmıştır (komisyon ve vergiler yok sayılacaktır). Kanun metnindeki yüzde 15 oranıyla bankanın yapacağı tevkifat kaç TL’dir?
Deneme sorusu Ünite: Gelir Vergisi Kanunu Geçici 67’nci Madde Uygulaması
A97,50 TL ✓ Doğru cevap
Doğru. İlk giren ilk çıkar: maliyet = 100 × 10 + 50 × 12 = 1.600 TL; satış = 150 × 15 = 2.250 TL; kazanç 650 TL; tevkifat = 650 × 0,15 = 97,50 TL.
B112,50 TL
Yanlış. 150 adedin tamamının 10 TL maliyetle satıldığı varsayımıyla bulunur (750 TL kazanç); ilk giren ilk çıkar ikinci alımı da hesaba katar.
C82,50 TL
Yanlış. Son giren ilk çıkar varsayımıyla bulunur (maliyet 1.700 TL, kazanç 550 TL); Kanun ilk giren ilk çıkar yöntemini öngörür.
D150,00 TL
Yanlış. 150,00 TL hatalı bir hesaptır.
E90,00 TL
Yanlış. Ortalama maliyet (11 TL) ile bulunur: (15 − 11) × 150 × 0,15; Kanun ağırlıklı ortalamayı yalnızca aynı gün içindeki işlemlerde mümkün kılar.
Kaynak: Gelir Vergisi Kanunu (193) Geçici m. 67/1
Bir arkadaşına sor